Ne oldu
The Guardian, 5 Kasım’da İngiliz Estetik Tıp Koleji’nin (BCAM) “Yaptırmadan Önce Araştırın” kampanyasını yurt dışındaki ameliyatları da kapsayacak şekilde genişlettiğini bildirdi. Söz konusu kontrol listesi hastalara cerrahın yetkinliklerini teyit etmelerini, kliniğin yakınında hangi acil müdahale olanaklarının bulunduğunu öğrenmelerini ve hekimin hangi sigortaya sahip olduğunu sormalarını tavsiye ediyor. İngiliz Estetik Plastik Cerrahlar Derneği’nin (BAAPS) eski bir başkanı, yurt dışında ameliyat olma riskinin uçağa bindiğiniz anda başlayıp pıhtılaşma riski dönemi sonlanana kadar sürdüğünü ve asıl endişesinin yüz yüze takip ve bakım eksikliği olduğunu belirtti. Bir tıbbi ihmal avukatı ise Türkiye’nin İngiliz hastalar için en popüler, dava açılması ise en güç ülke olduğunu ifade etti.
Her hafta İngiliz hastaları ameliyat eden bir hekim olarak, bu listeyi şahsıma yöneltilmiş bir dizi soru olarak okudum. Çalıştığım ülkeyi övmeyen iki madde de dâhil olmak üzere tüm maddelere ilişkin yanıtlarımı aşağıda paylaşıyorum.
Yaygın yanılgı
İngiltere tarafındaki yanılgı, bu kontrol listesinin bir caydırma aracı olduğu ve soruların sizi gitmekten vazgeçirmek amacıyla hazırlandığı yönündedir. Türkiye tarafındaki yanılgı ise bu soruların bir hakaret olarak görülmesidir. İkisi de doğru değildir. Bir kontrol listesi bir filtredir ve yurt dışındaki iyi bir cerrah bu filtrenin sıkı olmasını ister; zira bu filtre, tüm ülkenin itibarını zedeleyen klinikleri ayıklar. İngiliz listesindeki her soruyu belgeleriyle birlikte tek bir cümlede yanıtlayabilirim. Bu listenin varlık amacı da zaten budur.
Klinik gerçeklik
Uzmanlık belgeleri ve tescil: Her biri doğrulanabilir üç resmi evrak. Liste, hekimin tıbbi açıdan yetkin ve tescilli olup olmadığını ve tescil numarası verip veremediğini sormaktadır. Türkiye’de Sağlık Bakanlığı, her doktorun diplomasını ve uzmanlık tescilini kamuya açık olmayan bir veri tabanında saklar. Dolayısıyla buradaki tescil kaydının karşılığı, e-Devlet kapısı üzerinden aldığım tescil belgesidir; bu belgede herkesin e-Devlet belge doğrulama sayfasından kontrol edebileceği bir karekod ve barkod bulunur. Bunun da ötesinde, uzmanlık alanı yalnızca plastik cerrahları kabul eden iki mesleki kuruluş tarafından onaylanmaktadır: ISAPS profilim ve Türk Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği üye listesi. Fiyat sormadan önce bu üç belgenin tamamını talep ediniz; her birini kontrol etmek yalnızca bir dakikanızı alır.
Ameliyatı gerçekte kim yapıyor ve anesteziyi kim veriyor? Liste, klinik çalışmaları kimin denetlediğini soruyor. Kendi hekimlik pratiğimde bu sorunun yanıtı son derece nettir: Ameliyatı bir hastanede, tüm operasyon boyunca odada bulunan ve takipli ilk gece boyunca hastanede kalan bir anestezi uzmanı eşliğinde bizzat ben gerçekleştiririm. Ameliyatı tamamlayan kıdemli bir asistan cerrah veya hastalar arasında sedasyon uygulayan bir hemşire bulunmaz. Ameliyathanenin cerrah kadar neden kritik olduğunu ayrı bir yazıda ele almıştım; özetle bu soru somut bir yanıtı hak eder: bir hekim adı, bir uzmanlık dalı ve operasyonun yapıldığı oda.
Sigorta: Mevcuttur, yasal olarak zorunludur ve cerrahın mesleki sorumluluk teminatıdır. 30 Temmuz 2010 tarihinden bu yana Türkiye’de mesleğini icra eden her hekim, mesleki faaliyetlerinden kaynaklanan tazminat taleplerine yönelik maddi ve manevi zararlar ile yargılama giderlerini karşılayan tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortasını yaptırmakla yükümlüdür. Buradaki tüm lisanslı cerrahlar gibi ben de bu sigortaya sahibim. Hastalar tarafından yanlış anlaşılabildiği için bu sigortanın niteliğini açıkça belirtmek isterim: Bu sigorta, hekimi tazminat taleplerine karşı güvenceye alan mesleki sorumluluk teminatıdır; hasta adına düzenlenen bir poliçe değildir. İstenmeyen bir komplikasyon ihtimalini azaltmaz ve beğenmediğiniz bir sonucun telafisini ödemez; yalnızca ihmal veya tıbbi kusurun hukuken tespit edildiği tazminat taleplerini karşılar. İngiliz listesinin bunu sormanızı istemesinin ve Türkiye’deki yanıtın bir klinik vaadi yerine yasal bir zorunluluk olmasının sebebi tam olarak budur.
Deneyim: Sayıyı sorarsınız, ben de açıkça belirtirim. İngiltere hükümetinin resmi seyahat tavsiyeleri, hastalara hekimin ilgili operasyondaki deneyimine dair somut örnekler istemelerini öğütler. Bu soruyu kesinlikle yersiz bulmuyorum. Belirli bir ameliyattan bugüne kadar kaç adet yaptığımı sorarsanız sayısını ve ortalama bir yılda kaç kez uyguladığımı söylerim; çünkü bu bilgiyi edinmek sizin hakkınızdır. Yapmayacağım tek şey, bilgilendirme amacından uzaklaşıp bir pazarlama aracına dönüşecek başarı sıralaması tablolarını internet sitesinde yayımlamaktır.
Acil durum olanakları: Yakınında değil, doğrudan binanın içinde. Liste, kliniğin yakınında hangi acil durum olanaklarının bulunduğunu sormaktadır. Doğru cevap “yakınında” değildir. Ameliyatlarımı gerçekleştirdiğim hastanede, aynı bina içerisinde yoğun bakım ünitesi ve gece boyunca görevli anestezi uzmanı mevcuttur; kan ise kurum bünyesinde depolanmayıp ihtiyaç halinde ulusal kan sisteminden ivedilikle temin edilir. Kombine vücut ameliyatları veya uzun süren hiçbir cerrahi vakada, aynı şartları sağlayamayan bir yerde ameliyat yapmam; bu konudaki kırmızı çizgimi daha önce de detaylandırmıştım.
Denetim ve yetkilendirme: Tesis doğrudan sizin için ruhsatlandırılmıştır. Türkiye’de uluslararası hastalara hizmet sunan bir hastane ya da kliniğin Sağlık Bakanlığı onaylı Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi’ne sahip olması şarttır ve Bakanlık bu listeleri kamuoyuyla paylaşır. ISAPS verilerinin Türkiye hakkında neler söylediğine ilişkin makalemde bu listelerin nasıl inceleneceğini anlatmıştım. O makalede çok daha mühim bir veri yer alıyor: Türkiye’de estetik ameliyatların %70,6’sı tam teşekküllü hastanelerde gerçekleştirilirken bu oran Amerika Birleşik Devletleri’nde %37,9, Almanya’da ise %32,1 seviyesindedir.
Ameliyat sonrası bakım ve pıhtılaşma riski dönemi: Eleştirmenlerin haklı olduğu iki husus. Eski BAAPS başkanının, riskin uçağa binişten pıhtılaşma riski döneminin sonuna kadar devam ettiği ve mesafenin ameliyat sonrası takibi zorlaştırdığı yönündeki tespiti son derece doğrudur. Benim yaklaşımım bunu tartışmak değil, süreci şeffafça ortaya koymaktır: İlk gece hastanede yatış, drenlerin akış durumuna göre çekilmesi, aynı gün varis çoraplarıyla yürüyüş, dönüş tarihinin uçak biletine göre değil operasyonun seyrine göre belirlenmesi, kendi ülkenizdeki hekime sunulmak üzere İngilizce düzenlenmiş epikriz raporu ve iyileşme süreciniz boyunca cerrahi ekibimizin aynı gün yanıt verdiği bir WhatsApp iletişim hattı. iyileşme planlayıcı prosedür bazında süreci adım adım göstermektedir. İngiltere’nin seyahat tavsiyesi, genel anestezi alan bir hastanın ülkede en az on gün kalmayı planlaması gerektiğini belirtir. Kendi protokolüm çoğu operasyon için beş ila yedi gün, büyük kombine prosedürler için yedi gündür ve dönüş tarihiniz yola çıkmadan önce, ameliyatın gerekliliklerine göre kesinleştirilir.
Hukuki yollar: Sınır ötesinde daha meşakkatli, ancak imkânsız değil. The Guardian’da görüşlerine yer verilen avukatın, İngiltere’den Türk bir cerraha dava açmanın Leeds’teki bir cerraha açmaktan daha zor olduğu tespiti haklıdır. Ancak bu imkânsız değildir: Türk hukuku hastalara şikâyet ve dava açma hakkı tanır, kanıtlanmış talepleri karşılamak üzere zorunlu sigorta mevcuttur ve hastanede gerçekleştirilen bir vakaya ait kayıtlar bir klinik ortamına kıyasla çok daha eksiksizdir. Buna ekleyebileceğim husus, İngiliz kampanyasının şimdilerde “estetik pasaportu” olarak adlandırdığı uygulamadır: Onam formunuzu, ameliyat notunuzu, yerleştirildiyse implant kartınızı, epikriz raporunuzu ve hastanenin adını mutlaka saklayınız. Bunların tamamını bizzat eksiksiz veriyorum. Bu belgelere sahip bir hastanın elinde resmi bir dosya vardır; elinde sadece broşür olan hastanın ise yalnızca bir broşürü vardır.
Hastalar için pratik çıkarım
Kontrol listesini iletiniz. Kampanyanın temel amacı, herhangi bir ödeme yapmadan önce zorlayıcı soruları sorabilmenizdir ve yanıtları almak en doğal hakkınızdır.
Yatıştırıcı sözler yerine belge talep ediniz. Yukarıdaki her bir madde için somut bir evrak ya da kayıt mevcuttur: Doğrulanabilir bir tescil belgesi, iki dernek üyeliği kaydı, Bakanlığın listesinden sorgulayabileceğiniz bir hastane adı, yazılı ameliyat sonrası takip takvimi ve taburculuk sırasında İngilizce düzenlenmiş epikriz raporu.
Tereddüt etmeden şu iki zor soruyu yöneltiniz: Bu ameliyattan kaç tane yaptınız ve olası bir hak talebinde süreç nasıl işleyecek? Yanıtlar kesin bir sayı ve açık bir açıklamadan ibaret olmalıdır.
Tatil fikrini bir avantaj olarak değil, operasyon sürecini zorlaştırabilecek bir unsur olarak değerlendiriniz. Seyahatinizin asıl amacı ameliyattır; deniz ise haftalarca yüzemeyeceğiniz bir yerdir.
Dürüst sınırlar
Bu soruları tüm Türkiye adına değil, yalnızca kendi klinik pratiğim adına yanıtladım; The Guardian uzmanlarının bahsettiği klinikler benim de kesinlikle uzak durmanızı tavsiye edeceğim yerlerdir. Zorunlu hekim sigortasının dosya başına teminat limitleri mevcuttur ve zaman alan bir yargı sürecine dayanır; bu bir güvence mekanizmasıdır, anında tazminat sözü değildir. Uzaktan takip ve bakım, şüphesiz aynı şehirdeki bakıma göre daha zordur ve hiçbir mesajlaşma hattı bir cerrahın yarayı bizzat muayene etmesinin yerini tutamaz; bu hattın ortadan kaldırdığı şey yalnızca iletişimsizliktir. Ayrıca bu kontrol listesi esasen İngiltere’deki klinikler için hazırlanmıştır; ben soruları Türk sağlık sistemine elimden geldiğince uyarladım ve sistemlerin ayrıştığı noktaları da açık yüreklilikle ifade ettim.
Herhangi bir karar vermeden önce bu yanıtların arkasındaki resmi evrakları incelemek isterseniz +90 544 772 0772 numaralı hattan iletişime geçebilirsiniz; cerrahi ekibimiz fotoğraf gönderme şartı aramaksızın belgeleri aynı gün tarafınıza iletecektir.
Dr. Mustafa Aydınol, İstanbul’da plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrah ve ISAPS üyesidir.
Kaynaklar
- The Guardian, 5 Kasım 2026: Uzmanlar uyarıyor: “Güneş, deniz ve ameliyat” içeren estetik turizmi paketlerine dikkat ediniz. Bağlantı
- İngiliz Estetik Tıp Koleji (BCAM). Yaptırmadan Önce Araştırın: Yetkinlik belgeleri, hekim gözetimi, sigorta, kullanılan ürünler, acil durum protokolleri ve klinik denetimini kapsayan konsültasyon öncesi güvenlik anketi. Bağlantı
- Birleşik Krallık Hükümeti, Travel Aware: yurt dışında ameliyat, riski ortadan kaldırın; ev sahibi ülkenin resmi kaynakları aracılığıyla hekim doğrulaması, deneyim sorgulama, İngilizce tıbbi rapor ve genel anestezi sonrası en az on günlük konaklamayı içeren kontrol listesi. Bağlantı
- Türkiye Cumhuriyeti Resmi Gazete, 21 Temmuz 2010, sayı 27648: 1219 sayılı Kanun Ek Madde 12 uyarınca tabipler için zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası, yürürlük tarihi 30 Temmuz 2010. Bağlantı
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Turizmi Daire Başkanlığı: Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi’ne sahip sağlık tesisleri. Bağlantı
- Uluslararası Estetik Plastik Cerrahi Derneği (ISAPS). 2025 Yılında Gerçekleştirilen Estetik/Kozmetik Prosedürlere İlişkin ISAPS Uluslararası Anketi: ülkelere göre uygulama ortamı tabloları. Bağlantı








