Ne oldu?
Bu, üç kıtada aynı anda sektör için kötü bir haftaydı. Brezilya’da, 51 yaşındaki bir kadın, sekiz saatten uzun süren tek bir seansta altı kozmetik işlem geçirdikten sonra hayatını kaybetti; yerel haberlere göre, onu ameliyat eden doktorun hiçbir plastik cerrahi eğitimi yoktu. Teksas’ta eyalet tıp kurulu, on saatlik bir ameliyat sonrası pulmoner yağ embolisinden ölen bir hastayı açıklayan disiplin kararını yayımladı ve hem kendisinin hem de ikinci bir hastanın başlangıçta ameliyat için uygun adaylar olmadığını, kayıtlarının ve onam belgelerinin yetersiz olduğunu belirtti. İngiltere’de ise, İstanbul’da kombine kozmetik cerrahi sonrası bir İngiliz kadının ölümüyle ilgili soruşturma yürüten bir adli tabip, soruşturmasını tek vakanın ötesine taşıyarak, yurt dışında estetik ameliyat için seyahat eden İngilizlerin neye rıza gösterdiklerini ne kadar iyi anladıkları genel sorusuna odaklandı. Aynı hafta, Kosta Rika’daki müfettişler başkentteki kliniklerde kozmetik işlemlerle bağlantılı günlerde üçüncü bir ölümle ilgili soruşturma başlattı ve Kolombiya’daki savcılar, bir hastanın ölümü üzerine sosyal medya aracılığıyla ameliyat satan bir doktoru suçladı.
Üç ülke, üç düzenleyici sistem, ortak bir başarısızlık anatomisi: tek seansta çok fazla işlem, masada yanlış aday ve aslında kimin ameliyat yaptığı sorusuna dürüst bir cevap yok. Bu yılın başlarında, iki büyük Amerikan haber kuruluşunun ortak bir araştırması, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki yüksek hacimli kozmetik cerrahi zincirleriyle bağlantılı ölümleri zaten incelemişti ve en büyük plastik cerrahi derneği bir tüketici uyarısıyla yanıt verdi: ödevinizi yapın. Mantıklı bir tavsiye. Ancak çoğu haberin atladığı detay şudur: en kötü sonuçlara karışan cerrahların bazıları tam yetkiliydi. Hastalara bakmaları söylenen evraklar kimseyi korumadı.
İstanbul’da uluslararası hastaları tedavi eden bir cerrah olarak, bu hikayeyi özel bir ilgiyle okudum, çünkü “yurt dışında ameliyat olmak güvenli mi” ve “cerrahımın yeterli olduğunu nasıl anlarım” farklı kıyafetler giymiş aynı sorudur.
İnsanların yanlış anladığı şeyler
Her portalda tekrarlanan standart tavsiye şudur: kurul onaylı bir cerrah seçin. Hastalar bunu bir kalite garantisi olarak görür. Değildir. Ayrıca sınırlar ötesine de geçmez, çünkü kurul onayı büyük ölçüde bir Amerikan sorununa Amerikan çözümüdür. Amerika Birleşik Devletleri’nde, lisanslı herhangi bir doktor yasal olarak kozmetik cerrahi yapabilir, bu nedenle gönüllü bir kurul belgesi, eğitimli plastik cerrahları diğerlerinden ayıran filtre haline geldi. Türkiye’de ve Avrupa’nın çoğu yerinde, bu filtre devlet sisteminin kendisine yerleşiktir: plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanı unvanı, ancak rekabetçi bir ulusal sınavı ve ardından yıllarca süren akredite uzmanlık eğitimini tamamlayarak kazanılabilir. Uzmanlık diploması, sertifikasyondur. Bir Türk cerrahından Amerikan tarzı bir kurul kartı istemek, yanlış dilde yanlış soruyu sormaktır.
Klinik gerçeklik
Yeterlilikleri bir taban, deneyimi ise bir tavan olarak düşünün. Taban sorusu şudur: Bu kişi, ulusal unvanı ve ISAPS gibi bağımsız üyelikleri aracılığıyla doğrulanabilen, plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahide gerçek bir uzman mıdır ve bunu derneğin herkese açık rehberinden kendiniz kontrol edebilir misiniz? Taban, en tehlikeli senaryoyu, yani plastik cerrahi eğitimini hiç tamamlamamış kişiler tarafından yapılan kozmetik cerrahiyi ortadan kaldırır. Bu alandaki çoğu felaket, vasat bir plastik cerrahtan ziyade bu senaryodan kaynaklanır.
Ancak taban size tavan hakkında hiçbir şey söylemez. Cerrahi, tekrar ve sürekli öğrenmeyle yaşayan bir zanaattır. Derin plan yüz germe gibi teknikler son on yılda önemli ölçüde gelişti; bir cerrahın eğitimi yirmi yıl önce alınan bir diplomayla bitmedi veya bitmemeliydi.
Bu sizin için ne anlama geliyor?
Öyleyse tabanı doğrulayın, sonra tavanı sorgulayın. Bunlar, nerede ameliyat yaparlarsa yapsınlar, cerrahları gerçekten ayıran sorulardır:
Genel olarak ameliyat değil, benim özel ameliyatımı yılda kaç kez yapıyorsunuz? Tek bir anestezi altında kaç işlemi birleştirmeyi düşünüyorsunuz ve hangi noktada ‘hayır’ dersiniz? Son beş yılda tekniğinizde neyi değiştirdiniz ve neden? Ameliyathanede tam olarak kim olacak ve ameliyatı siz yapmıyorsanız kim yapacak? Ameliyat nerede yapılıyor ve hastanenin akreditasyonu nedir? Ülkeme döndükten sonra bir komplikasyon yaşarsam planınız nedir?
Kendine güvenen bir cerrah bu soruları sever. Kaçamak cevaplar, sonuç garantileri ve bugün depozito ödeme baskısı gerçek uyarı işaretleridir ve Miami, Londra ve İstanbul’da aynı görünürler. Öne çıkan anları değil, zaman içindeki tarihli sonuçları görmeyi isteyin; kendi galerim ve vaka çalışmalarım tam da bu tür bir inceleme için mevcuttur.
Dürüst sınır
Tıbbi turizme yönelik eleştirilerin asılsız olduğunu iddia etmeyeceğim. Benimki de dahil olmak üzere her ülkede, ameliyatı paket tatil gibi satan operatörler var ve fiyata dayalı alışveriş onları ödüllendiriyor. Bu haftaki vakalar, açıkça belirtilmesi gereken bir ders daha taşıyor: eğer bir klinik, istediğiniz her işlemi tek bir maraton seansında birleştirmeye istekliyse, bu istekliliğin kendisi bir uyarı işaretidir. Bu yılın başlarında bildirilen benzer bir Amerikan vakasında, birkaç cerrah bir hastanın istediği kombinasyonu reddetmiş, sonunda biri kabul etmiş ve hasta seansı atlatamamıştı. Hayır diyen cerrahlar onu koruyanlardı. Bütçeniz herhangi bir ülkede bulabileceğiniz en ucuz teklife yetiyorsa, dürüst tavsiyem yukarıdaki sorular konusunda taviz vermek yerine bekleyip tasarruf etmenizdir. Ve eğer bir klinik tıbbi sorularınızı ameliyathanenin içini hiç görmemiş bir satış temsilcisi aracılığıyla yanıtlıyorsa, cevabınız budur.
Dr. Mustafa Aydınol, İstanbul’da çalışan bir plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrah olup, Uluslararası Estetik Plastik Cerrahi Derneği (ISAPS) ve Türk Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği üyesidir. Kendi durumunuzu görüşmek isterseniz, kliniğe WhatsApp üzerinden +90 544 772 0772 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
