چه اتفاقی افتاد
این هفته برای این صنعت، همزمان در سه قاره، هفته بدی بود. در برزیل، یک زن ۵۱ ساله پس از انجام شش عمل زیبایی در یک جلسه واحد که بیش از هشت ساعت طول کشید جان باخت؛ طبق گزارشهای محلی، پزشکی که او را عمل کرد هیچ آموزش جراحی پلاستیک ندیده بود. در تگزاس، هیئت پزشکی ایالتی دستور انضباطیای منتشر کرد که در آن از بیماری یاد شده بود که پس از یک عمل ۱۰ ساعته بر اثر آمبولی چربیِ ریوی جان باخت، و اشاره کرده بود که او و بیمار دومی اساساً گزینههای مناسبی برای جراحی نبودهاند و پروندهها و مستندات رضایتنامه نیز نقص داشته است. و در انگلستان، پزشکی قانونی که مرگ یک زن بریتانیایی را پس از جراحی زیبایی ترکیبی در استانبول بررسی میکرد، دامنه تحقیق خود را فراتر از همان پرونده گسترش داد و به پرسش کلیتری پرداخت: اینکه بریتانیاییهایی که برای جراحی انتخابی به خارج سفر میکنند تا چه حد میدانند دقیقاً با چه چیزی موافقت میکنند. در همان هفته، بازرسان در کاستاریکا درباره سومین مرگ طی چند روزِ مرتبط با اقدامات زیبایی در کلینیکهای پایتخت تحقیقاتی را آغاز کردند و دادستانها در کلمبیا پزشکی را که پس از مرگ یک بیمار، جراحی را از طریق شبکههای اجتماعی میفروخت تحت پیگرد قرار دادند.
سه کشور، سه نظام نظارتی، و یک الگوی مشترکِ شکست: عملهای بیش از حد در یک جلسه، بیمار نامناسب روی تخت، و نبود پاسخ صادقانه به این پرسش که واقعاً چه کسی عمل را انجام میدهد. اوایل امسال، یک تحقیق مشترک از سوی دو رسانه بزرگ آمریکایی، مرگهای مرتبط با زنجیرههای جراحی زیبایی پُرحجم در ایالات متحده را بررسی کرده بود و بزرگترین انجمن جراحی پلاستیک نیز با یک هشدار به مصرفکنندگان پاسخ داد: تحقیق کنید. توصیهای منطقی است. اما نکتهای که بیشتر گزارشها از آن میگذرند این است: برخی از جراحانِ دخیل در بدترین پیامدها، کاملاً دارای مدارک و صلاحیتهای رسمی بودند. مدارکی که به بیماران گفته میشود به دنبالشان باشند، از هیچکس محافظت نکرد.
بهعنوان جراحی که در استانبول بیماران بینالمللی را درمان میکند، آن گزارش را با توجه ویژهای خواندم؛ چون «آیا جراحی در خارج از کشور امن است؟» و «از کجا بدانم جراحم صلاحیت دارد؟» در اصل یک سؤالاند با دو بیان متفاوت.
چه چیزی را مردم اشتباه متوجه میشوند
توصیه استانداردی که در همه جا تکرار میشود این است: جراح بوردسرتیفاید انتخاب کنید. بیماران این را تضمین کیفیت تلقی میکنند. اما چنین نیست. ضمن اینکه این مفهوم در مرزها قابل تعمیم نیست، چون بوردسرتیفاید بودن تا حد زیادی راهحلی آمریکایی برای مسئلهای آمریکایی است. در ایالات متحده، هر پزشک دارای مجوز میتواند از نظر قانونی جراحی زیبایی انجام دهد؛ بنابراین یک مدرک داوطلبانه بورد به فیلتری تبدیل شد که جراحان پلاستیکِ آموزشدیده را از سایرین جدا میکند. در ترکیه و بیشتر اروپا، این فیلتر در خودِ نظام دولتی تعبیه شده است: عنوان «متخصص جراحی پلاستیک، ترمیمی و زیبایی» فقط از طریق آزمون ملی رقابتی و سپس سالها دوره رزیدنتیِ معتبر به دست میآید. دیپلم تخصصی همان گواهی است. درخواست کارت بورد به سبک آمریکایی از یک جراح ترک، یعنی پرسیدن سؤال اشتباه با زبان اشتباه.
واقعیت بالینی
مدارک را کفِ کار بدانید و تجربه را سقف. سؤالِ کف این است: آیا این فرد واقعاً متخصص جراحی پلاستیک، ترمیمی و زیبایی است؛ قابل راستیآزمایی از طریق عنوان ملی او و نیز عضویتهای مستقل مانند ISAPS که خودتان میتوانید در فهرست عمومی انجمن بررسی کنید؟ کف، خطرناکترین سناریو را حذف میکند: جراحی زیبایی توسط افرادی که اساساً هیچگاه آموزش جراحی پلاستیک را کامل نکردهاند. بیشتر فاجعهها در این حوزه از همین سناریو شروع میشود، نه از یک جراح پلاستیک متوسط.
اما کف هیچ چیز درباره سقف به شما نمیگوید. جراحی یک مهارت است که با تکرار و یادگیریِ مداوم زنده میماند. تکنیکهایی مانند لیفت صورت به روش «دیپ پلین» در دهه اخیر بهطور چشمگیری تکامل یافتهاند؛ آموزش یک جراح با دیپلمی که بیست سال پیش گرفته تمام نشده است—یا نباید شده باشد.
این به چه معناست برای شما
پس ابتدا کف را تأیید کنید، سپس سقف را به چالش بکشید. اینها پرسشهایی هستند که واقعاً جراحان را از هم جدا میکنند، هر جا که کار کنند:
در سال چند بار عمل مشخصِ من را انجام میدهید، نه جراحی بهطور کلی؟ قصد دارید چند اقدام را زیر یک بیهوشی با هم ترکیب کنید، و از چه نقطهای به بعد «نه» میگویید؟ در پنج سال گذشته چه تغییری در تکنیک خود ایجاد کردهاید و چرا؟ دقیقاً چه کسانی در اتاق عمل خواهند بود، و اگر شما نباشید چه کسی جراحی را انجام میدهد؟ عمل کجا انجام میشود و اعتباربخشی بیمارستان چیست؟ اگر بعد از پرواز و بازگشت به خانه دچار عارضه شوم، برنامه شما چیست؟
یک جراح مطمئن از این پرسشها استقبال میکند. پاسخهای طفرهآمیز، تضمین نتیجه، و فشار برای پرداخت بیعانه در همین امروز، نشانههای واقعی هشدار هستند—و در میامی، لندن و استانبول دقیقاً یکسان به نظر میرسند. بخواهید نتایجِ تاریخدار را در گذر زمان ببینید، نه فقط گالریای از بهترینها؛ مطالعات موردی و گالری خودِ من دقیقاً برای همین نوع بررسی وجود دارند.
مرز صادقانه
نمیخواهم وانمود کنم انتقاد از گردشگری پزشکی بیاساس است. هر کشوری، از جمله کشور من، افرادی دارد که جراحی را مثل یک پکیج سفر میفروشند و خریدِ صرفاً قیمتمحور به آنها پاداش میدهد. پروندههای این هفته یک درس دیگر هم دارند که باید صریح گفت: اگر کلینیکی حاضر است هر اقدامی را که میخواهید در یک جلسه ماراتنوار بستهبندی کند، همین «حاضر بودن» خودش علامت هشدار است. در یک پرونده مشابه آمریکایی که اوایل امسال گزارش شد، چند جراح ترکیبِ درخواستی بیمار را رد کرده بودند تا اینکه یکی بالاخره پذیرفت—و او از آن جلسه جان سالم به در نبرد. جراحانی که «نه» گفتند، همانهایی بودند که از او محافظت کردند. اگر بودجه شما فقط به ارزانترین پیشنهادی که میتوانید پیدا کنید—در هر کشوری—میرسد، توصیه صادقانه من این است که بهجای مصالحه بر سر پرسشهای بالا، صبر کنید و پسانداز کنید. و اگر یک کلینیک به پرسشهای پزشکی شما از طریق یک نماینده فروش پاسخ میدهد که هرگز داخل اتاق عمل را ندیده است، همان پاسخ شماست.
دکتر مصطفی آیدینول جراح پلاستیک، ترمیمی و زیبایی است که در استانبول فعالیت میکند و عضو انجمن بینالمللی جراحی پلاستیک زیبایی (ISAPS) و انجمن جراحان پلاستیک، ترمیمی و زیبایی ترکیه است. اگر مایلید درباره وضعیت خود صحبت کنید، میتوانید از طریق واتساپ با کلینیک به شماره +90 544 772 0772 تماس بگیرید.
