Wat er is gebeurd
Vier verhalen uit vier landen, in de volgorde waarin ze mij bereikten. In Helsinki verloor een 27-jarige het bewustzijn tijdens de verdoving voor liposuctie in een privékliniek en overleed drie dagen later; de Finse toezichthouder inspecteerde de kliniek, oordeelde dat de patiëntveiligheid “ernstig in het gedrang” was en schortte de werkzaamheden op, terwijl de politie een onderzoek instelde. In Texas hield een 28-jarige moeder ernstige hersenschade over aan een liposuctie in een kliniekketen, volgens een rechtszaak die in september werd aangespannen en waarin toxiciteit door verdoving wordt geclaimd. In Brazilië overleed een 51-jarige uren na zes gezichtsingrepen in één sessie van acht uur, in een ziekenhuis dat volgens haar familie geen intensive care had. En in Miami ontdekte een televisieonderzoek medio oktober dat een 29-jarige, die in augustus vanuit New York was ingevlogen voor liposuctie en een Braziliaanse billift, de zesde patiënt was die sinds 2018 overleed na een operatie in dezelfde kliniek, en dat de staat de vijfde klacht tegen de betrokken chirurg had ingediend.
Ik heb geen namen van chirurgen of klinieken genoemd, en dat zal ik ook niet doen; elke zaak is in onderzoek of onder de rechter, en het is niet aan mij om daarover te oordelen. Wat ik wel kan doen, is wijzen op het ene aspect dat deze vier zaken gemeen hebben, omdat het datgene is waar patiënten het minst naar vragen, terwijl ze er als eerste naar zouden moeten vragen: niet wie er opereerde, maar waar.
De veelvoorkomende misvatting
De misvatting is dat het gebouw slechts een detail is. Patiënten doen wekenlang onderzoek naar de chirurg en accepteren de operatiekamer als onderdeel van het pakket: een kliniek, een suite, “onze eigen faciliteit”, woorden die niets betekenen totdat er om 3 uur ’s nachts iets misgaat. De tegenovergestelde slogan, dat alleen een ziekenhuis veilig is, is er een die ik vaak geacht word te herhalen. Dat zal ik niet kritiekloos doen, want een kleine ingreep bij een gezonde patiënt in een goed uitgeruste en geïnspecteerde faciliteit wordt elke dag zonder schade uitgevoerd. Wat de gegevens ons werkelijk vertellen, is nuttiger dan beide slogans: de ruimte moet passen bij de operatie en de patiënt, en sterfgevallen gebeuren daar waar dat niet het geval is.
De klinische realiteit
De gegevens over klinieken zien er geruststellend uit, maar ze betekenen niet wat ze lijken te betekenen. De grootste vergelijking ooit keek naar 129.007 verzekerde patiënten voor cosmetische chirurgie en 183.914 ingrepen in drie soorten geaccrediteerde faciliteiten in de Verenigde Staten: privéklinieken, ambulante chirurgische centra en ziekenhuizen. Ernstige complicaties binnen 30 dagen traden op bij 1,3 procent in klinieken, 1,9 procent in chirurgische centra en 2,4 procent in ziekenhuizen. Wie dit snel leest, zou denken dat de kliniek de veiligste plek is om te opereren. Dat staat er echter helemaal niet, en de auteurs passen wel op om dat te beweren. Niemand werd willekeurig aan een gebouw toegewezen. De kliniekpatiënten waren gezonder, ondergingen minder gecombineerde ingrepen en kleinere operaties; de ziekenhuispatiënten waren degenen van wie de chirurgen oordeelden dat ze een ziekenhuis nodig hadden. Het vergelijken van hun complicatiepercentages is het vergelijken van twee verschillende populaties, niet van twee ruimtes. De getelde uitkomst was een spoedbezoek, een opname of een heroperatie, wat een ziekenhuispatiënt makkelijker bereikt dan een kliniekpatiënt die naar huis is gestuurd. Bovendien mat de studie niet het ene ding dat de vier bovenstaande gevallen gemeen hebben: de dood. Wat de gegevens bewijzen, is dat selectie werkt: wanneer chirurgen de juiste patiënt naar de juiste kamer sturen, faalt de kamer zelden. Ze kunnen u niet vertellen wat er gebeurt als de selectie fout is, want die patiënten zaten niet in de studie. De vier gevallen zijn wat er dan gebeurt.
Sterfgevallen gebeuren wanneer de operatie de capaciteit van de ruimte ontgroeit. Kijk nog eens naar de vier gevallen. Liposuctie in een kliniek waar de verdoving zelf misging, is het patroon van Helsinki en Texas. Zes ingrepen in acht uur in een gebouw zonder intensive care is het Braziliaanse patroon. Grote body-contouring operaties in een kliniek die nu in verband wordt gebracht met zes sterfgevallen, is het patroon van Miami. Geen van deze gevallen betreft de geaccrediteerde kliniek uit de studie, met een kleine ingreep en een gezonde patiënt. Het zijn grote operaties, of anesthesierisico’s, uitgevoerd in een ruimte die voor geen van beide gebouwd is. De vraag is nooit “kliniek of ziekenhuis”. De vraag is: “heeft deze ruimte wat deze operatie nodig kan hebben”, en de eerlijke lijst is kort: een anesthesist die de hele ingreep aanwezig is en daarna blijft, monitoring die de hele nacht doorgaat, bloed dat snel beschikbaar is wanneer dat nodig is, en een intensive care-bed dat bereikbaar is zonder ambulance.
De landentabellen laten zien waar de standaard ligt. ISAPS vroeg chirurgen in elk land waar zij opereren, en ik heb het volledige onderzoek voor Turkije gelezen in wat het ISAPS-onderzoek zegt over Turkije. In Turkije wordt 70,6 procent van de esthetische ingrepen in een ziekenhuis gedaan en 26,2 procent in een kliniek. In de Verenigde Staten is dat 37,9 procent in het ziekenhuis en 36,5 procent in klinieken; in Duitsland 32,1 en 41,1; in Italië 30,8; in Nederland 9,4 procent in het ziekenhuis. Het Verenigd Koninkrijk en Brazilië zijn ziekenhuislanden zoals Turkije, met respectievelijk 81,7 en 74,2 procent. Ik lees deze cijfers niet als een ranglijst van veiligheid; geen enkele studie staat dat toe. Ik lees ze als de standaard die een patiënt erft wanneer zij een land kiest. Een patiënt die van Frankfurt of New York naar Istanbul vliegt, verhuist vaker wel dan niet van een kliniekstandaard naar een ziekenhuisstandaard. Voor de operaties die internationale patiënten daadwerkelijk boeken, gecombineerd, langdurig en ver van huis, is die standaard van groot belang.
Mijn keuze is een ziekenhuis, om redenen die de vier gevallen voor mij hebben uitgeschreven. Alles wat ik onder algehele narcose doe, doe ik in een ziekenhuis, met een anesthesist die gedurende de hele ingreep aanwezig blijft, een gemonitorde eerste nacht en een intensive care in hetzelfde gebouw; bloed wordt niet in het gebouw opgeslagen, maar opgevraagd bij het centrale bloedvoorzieningssysteem, wat het ziekenhuis snel kan doen wanneer dat nodig is. Kleine ingrepen onder plaatselijke verdoving, zoals een littekencorrectie, doe ik in de kliniek, omdat daar de ruimte past bij de operatie. Ik heb in mijn artikel over gecombineerde chirurgie beschreven waarom ik nergens anders een gecombineerde lichaamssessie zal uitvoeren. De meeste van mijn patiënten gebruiken dat alles nooit, behalve de warme deken en de nachtverpleegkundige; het ziekenhuis is er voor die ene op de paar honderd bij wie dat wel nodig is. Al het andere over die patiënt, haar leeftijd, haar gewicht, haar geschiedenis met bloedstolsels, wordt behandeld in de gereedheidscontrole voordat zij vliegt.
De verdoving is ook een kwestie van de ruimte. Twee van de vier gevallen begonnen al vóór de eerste incisie: bewustzijnsverlies tijdens de anesthesie in Helsinki, vermeende toxiciteit door verdoving in Texas. Liposuctie onder plaatselijke verdoving met sedatie is een legitieme techniek in de juiste handen en met de juiste dosering; het is echter ook de techniek die het vaakst wordt uitgevoerd door iemand wiens aandacht bij de canule ligt in plaats van bij de luchtwegen. Vraag wie de verdoving toedient, of die persoon een anesthesist is, en of hij of zij de hele operatie in de kamer aanwezig is. Als het antwoord een verpleegkundige is die tussen de patiënten door even komt kijken, dan past de ruimte niet bij de operatie.
“Onze eigen faciliteit” is een uitspraak om te controleren, niet om blindelings te vertrouwen. In de Verenigde Staten is de accreditatie van een kliniek in veel staten vrijwillig en de drie accrediterende instanties publiceren hun lijsten. In Turkije moet een faciliteit die internationale patiënten behandelt een vergunning hebben van het ministerie van Volksgezondheid, en het ministerie publiceert de lijst van geautoriseerde faciliteiten. Een kliniek die haar accreditatie, haar anesthesist en haar dichtstbijzijnde intensive care niet in één zin kan benoemen, heeft de vraag eigenlijk al beantwoord. De rest van de screening, de registratie van de chirurg, lidmaatschappen van verenigingen en de alarmsignalen, staat in mijn gids over of plastische chirurgie in Turkije veilig is; dit artikel gaat uitsluitend over de ruimte.
De praktische afhaalpunten voor patiënten
Stel drie vragen voordat u naar de prijs vraagt. Waar precies wordt de operatie uitgevoerd, en is die faciliteit een ziekenhuis of een geaccrediteerde chirurgische faciliteit die ik kan opzoeken? Wie dient de verdoving toe, en blijft die persoon de hele operatie en de eerste nacht aanwezig? Waar is de dichtstbijzijnde intensive care, en bevindt deze zich in hetzelfde gebouw?
Stem het antwoord af op uw operatie. Een kleine ingreep onder plaatselijke verdoving in een geaccrediteerde kliniek is redelijk. Een gecombineerde lichaamsoperatie, een lange gezichtssessie of elke operatie bij een patiënt met een hart-, long- of stollingsverleden hoort thuis in een ziekenhuis, hoe de brochure de kliniek ook noemt.
Als u reist voor een operatie, stel dan nog één vraag: wie ziet u de ochtend na de ingreep, en wie belt u thuis als er in de tweede week iets verandert.
Eerlijke beperkingen
De vier gevallen zijn beschreven op basis van officiële maatregelen, gerechtelijke documenten en verklaringen van familieleden; in geen van de gevallen is er al een definitieve uitspraak, en ik heb er een patroon uit afgeleid, geen oordeel over wie dan ook. De studie naar faciliteiten is Amerikaans, gebaseerd op verzekerden en zes tot twaalf jaar oud; het vergelijkt patiënten die door hun chirurgen in ruimtes werden ingedeeld, niet patiënten die willekeurig werden toegewezen, dus het kan niet zeggen welke ruimte veiliger is, alleen dat de indeling werkt. Bovendien mat het geaccrediteerde klinieken, wat misschien niet is wat een kliniek in het buitenland met dat woord bedoelt. De ISAPS-percentages beschrijven waar operaties plaatsvinden, niet hoe ze verlopen. En mijn eigen regel, een ziekenhuis voor alles onder algehele narcose, is een regel voor mijn praktijk en mijn patiënten; een collega die kleine ingrepen uitvoert bij gezonde patiënten in een geïnspecteerde suite met een anesthesist aanwezig, handelt binnen wat het bewijs ondersteunt. De fout is niet de kliniek. De fout is de mismatch.
Wilt u weten of de operatie die u plant in een ziekenhuis thuishoort, en wat het ziekenhuis dat ik gebruik ter plaatse heeft? Stuur dan onbewerkte foto’s en een korte medische geschiedenis naar +90 544 772 0772. Het chirurgisch team beoordeelt deze nog dezelfde dag.
Dr. Mustafa Aydınol is een plastisch, reconstructief en esthetisch chirurg in Istanbul en lid van ISAPS.
Bronnen
- Yle News, Finland, september 2026: werkzaamheden van plastisch chirurgisch centrum opgeschort door toezichthouder na overlijden van 27-jarige; politieonderzoek. Link
- News4SA, Texas, 17 september 2026: familie klaagt kliniekketen en arts aan nadat liposuctie naar verluidt een 28-jarige met hersenschade achterlaat. Link
- The Daily Beast, augustus 2026: vrouw (51) overlijdt na een acht uur durende plastisch chirurgische ingreep in Brazilië. Link
- NBC6 Investigates, Miami, 16 oktober 2026: familie eist antwoorden nadat onderzoek zes sterfgevallen van patiënten linkt aan een kliniek in Miami sinds 2018. Link
- Gupta V, Parikh R, Nguyen L, et al. Is office-based surgery safe? Comparing outcomes of 183,914 aesthetic surgical procedures across different types of accredited facilities: 129,007 patients, major complications 1.3 percent office, 1.9 percent surgery center, 2.4 percent hospital. Aesthet Surg J, 2017. DOI
- International Society of Aesthetic Plastic Surgery. ISAPS International Survey on Aesthetic/Cosmetic Procedures Performed in 2025: practice-setting tables by country. Gepubliceerd op 29 september 2026. Link
- Hardy KL, Davis KE, Constantine RS, et al. The impact of operative time on complications after plastic surgery: a multivariate regression analysis of 1,753 cases. Aesthet Surg J, 2014. DOI
